Stanisław Michalkiewicz

Bitwa pod Beresteczkiem, stoczona 30 czerwca 1651 roku, to największa bitwa w historii dawnej Rzeczypospolitej i największa bitwa siedemnastowiecznej Europy.

Wzięło w niej udział około 0,5 mln uzbrojonych ludzi (wliczając w to luźną czeladź). Jak skomentował jeden z Polaków „postronni ludzie temu wierzyć nie będą”.

Tak wielkie siły zaangażowano w wojnie domowej. Przeciw sobie stanęły bowiem wojska króla polskiego i wielkiego księcia litewskiego Jana Kazimierza Wazy oraz jego zbuntowani poddani – Kozacy i ukrainni chłopi.

Ci ostatni nie walczyli sami. Kolejny raz wezwali na pomoc Tatarów, czyli poddanych obcego monarchy, którzy w nadziei łatwego łupu, chętnie wspomogli buntowników.

30 czerwca 1651 roku był kulminacyjnym dniem batalii. Gdy opadły poranne mgły, chan tatarski ujrzał całą potęgę uszykowanej w polu armii królewskiej. Miał wtedy rzec:

„A co? Czy wytrzeźwiał wasz Chmielnicki, który mnie łudził płonnymi bajkami, że wojsko polskie słabe i młode?”

Przed rozpoczęciem bitwy Polacy odśpiewali nabożną, a jednocześnie ulubioną pieśń rycerstwa polskiego owej doby, „O gloriosa Domina”. Walka trwała kilka godzin. W jej trakcie:

„[…] pułk jm. pana Zamojskiego posiełkował, a zwłaszcza chorągiew usarska, która gdy skoczyła z kopiami, tedy tam tak ćma Kozaków uciekała, że aż trudno [opisać]”.

Ale chwałę zwycięstwa nie można przypisywać tylko husarii. W bitwie dzielnie stawały także inne formacje, w tym pospolite ruszenie szlachty polskiej.

Ostatecznie wojsko Rzeczypospolitej przegoniło Tatarów i spędziło z pola Kozaków. O uciekających w panice Tatarach napisano:

„Jak wielka była trwoga i zamieszanie wroga, widać stąd, że Tatarzy rzucali pod drodze nie tylko odzież i inne rzeczy, chorych oraz trupy towarzyszy, które mają zwyczaj unosić z pola bitwy, lecz również sam chan zostawił swoje sprzęty. Jego bęben zwany batem, i wspaniały namiot dostał się królowi, a pojazd i zegar chorążemu koronnemu.”

Kozacy i chłopi zamknęli się w taborze, który bronili do 10 lipca. Wówczas tabor został zdobyty, a wielu jego obrońców zabito. Tak skończyła się gigantyczna batalia.

Dzisiaj na polach, gdzie toczono walki, znajduje się muzeum bitwy, w którym między innymi eksponowane są elementy broni i wyposażenia, znalezione w okolicy przez ukraińskich archeologów. Stoi tam również sporych rozmiarów pomnik poświęcony poległym Kozakom i chłopom.

Radosław Sikora
http://kresy.pl

Celny komentarz pod oryginalnym artykułem:

jaro7 @jaro7:
Było 150 tys Polaków kontra 350 tys kozactwa, czerni i tatarów. Dostali lanie, bo nie mieli do czynienia z kobietami i dziećmi.

Kurs Walut NBP
Waluta Kurs
Dolar amerykański 3.632 PLN
Euro 4.2311 PLN
Funt szterling 4.719 PLN
Korona duńska 0.5689 PLN


Słuchaj Radio Pomost
Rajd Katynski
Rajd Katynski
Lusia oginska
Lusia oginska
Gwiazda Polarna
Gwiazda Polarna
Cieslik Foundation, Inc
Cieslik Foundation, Inc